Paolo

μαρτυρίες ασθενών
Paolo - Patient story

Ο Πάολο εκδήλωσε μια σοβαρή ουρολοίμωξη η οποία οφειλόταν σε ένα βακτήριο E. coli ανθεκτικό σε πολλά αντιβιοτικά. Χρειάστηκαν δύο μήνες και τρεις κύκλοι διαφορετικών αντιβιοτικών για την αντιμετώπιση της λοίμωξης του Πάολο. Κανείς δεν γνωρίζει πώς κόλλησε το βακτήριο.

Ο Πάολο είναι 55χρονος καθηγητής πανεπιστημίου στη Ρώμη (Ιταλία). Τον Αύγουστο του 2010, ο Πάολο ταξίδεψε με το μηχανοκίνητο σκάφος του στην Ponza, ένα μικρό νησί στα ανοιχτά της Ιταλίας. Αφού έφτασε στην Ponza, αισθάνθηκε συμπτώματα ουρολοίμωξης, αλλά δεν έδωσε ιδιαίτερη σημασία στην αρχή, σκεφτόμενος ότι μπορεί να οφείλονταν σε αφυδάτωση λόγω της καλοκαιρινής ζέστης.

Μετά από λίγο, όμως, ανέβασε πυρετό με έντονα ρίγη, ενώ επιδεινώθηκαν και τα συμπτώματα της ουρολοίμωξης. Συμβουλεύθηκε τον γαμπρό του, ο οποίος είναι γιατρός και έκανε διακοπές στην Ponza. Ο γαμπρός του τού πρότεινε να πάρει σιπροφλοξασίνη, ένα αντιβιοτικό που ανήκει στις φθοριοκινολόνες, το οποίο συγκαταλέγεται μεταξύ των αντιβιοτικών που χορηγούνται ως επί το πλείστον σε περιπτώσεις ουρολοίμωξης. Η σιπροφλοξασίνη χορηγείται από το στόμα. Επομένως, η λήψη της είναι εύκολη και συνήθως αποτελεσματική για τη θεραπεία λοιμώξεων του ουροποιητικού.

Η κατάσταση του Πάολο δεν βελτιώθηκε τις επόμενες τρεις ημέρες και ο πυρετός του δεν κατέβηκε. Παρόλα αυτά, συνέχισε να παίρνει σιπροφλοξασίνη για περισσότερο από μία εβδομάδα, ευελπιστώντας να συνέλθει αρκετά ώστε να γυρίσει με το σκάφος του πίσω στη Ρώμη και να κάνει πλήρεις ιατρικές εξετάσεις και εργαστηριακές αναλύσεις.

Ο Πάολο βρισκόταν στο νησί Ponza όπου δεν υπήρχε δυνατότητα να γίνουν εργαστηριακές αναλύσεις των ούρων του ώστε να διαπιστωθεί με ποια αντιβιοτικά μπορούσε να αντιμετωπιστεί το μικρόβιο. Ήξερε ότι ήταν σημαντικό να έχει τα αποτελέσματα της καλλιέργειας των ούρων του προκειμένου να του χορηγηθεί το σωστό αντιβιοτικό.

Μην θέλοντας να γυρίσει μόνος του με το σκάφος πίσω στη Ρώμη, φοβούμενος μήπως επιδεινωθεί η κατάστασή του κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, επέστρεψε μαζί με τον γαμπρό του. Μόλις έφτασε στη Ρώμη, πήγε αμέσως σε ένα μεγάλο νοσοκομείο όπου έκανε καλλιέργεια ούρων και κλινικές εξετάσεις, οι οποίες επιβεβαίωσαν ότι είχε μία περίπλοκη ουρολοίμωξη. Διαπιστώθηκε ακόμη ότι είχε διογκωμένο προστατικό αδένα, στον οποίον οφειλόταν κατά πάσα πιθανότητα η λοίμωξή του.

Από την καλλιέργεια προέκυψε ότι είχε προσβληθεί από το βακτήριο Escherichia coli (E. coli), το οποίο παρήγε μία ευρέος φάσματος β-λακταμάση (ESBL) και ήταν ανθεκτικό σε πολλά αντιβιοτικά, συμπεριλαμβανομένης της σιπροφλοξασίνης. Από τα αποτελέσματα των εργαστηριακών εξετάσεων προέκυψε ότι τα μόνα αντιβιοτικά στα οποία ήταν ευαίσθητο το βακτήριο E. coli που είχε ο Πάολο ήταν η αμοξικιλλίνη/κλαβουλανικό οξύ, η τριμεθοπρίμη-σουλφαμεθοξαζόλη, η φωσφομυκίνη και, τέλος, μια κατηγορία αντιβιοτικών τελευταίας γραμμής που ονομάζονται καρβαπενέμες. Ο Πάολο δεν μπορούσε να πάρει τριμεθοπρίμη-σουλφαμεθοξαζόλη, αντιβακτηριακούς παράγοντες που χορηγούνται από το στόμα, διότι ήταν αλλεργικός στις συγκεκριμένες ουσίες. Οι καρβαπενέμες μπορούν να χορηγηθούν μόνο ενδοφλεβίως, γεγονός που σήμαινε ότι έπρεπε να νοσηλευθεί για κάποιο διάστημα. Του χορήγησαν λοιπόν αμοξικιλλίνη/κλαβουλανικό οξύ, σκεύασμα που έλαβε από το στόμα για τέσσερις εβδομάδες. Η κατάστασή του βελτιώθηκε, όμως τέσσερις ημέρες αφού τελείωσε η αγωγή, ανέβασε πάλι πυρετό και επανεμφανίστηκαν τα συμπτώματα της ουρολοίμωξης.

Τηλεφώνησε τότε σε έναν φίλο του, ειδικό στα λοιμώδη νοσήματα, ο οποίος του πρότεινε να πάρει φωσφομυκίνη από το στόμα στη σωστή δόση για τη λοίμωξή του. Πήρε την αγωγή για 21 ημέρες. Τα συμπτώματά του αντιμετωπίστηκαν και από τότε είναι καλά.

Παρατηρήσεις: για το συγκεκριμένο περιστατικό

Ενώ ήταν σε διακοπές, ο Πάολο παρουσίασε μία περίπλοκη ουρολοίμωξη λόγω ενός απομονωθέντος στελέχους E. coli το οποίο παρήγε ευρέος φάσματος β-λακταμάσες (ESBL). Οι ESBL είναι ένζυμα που καθιστούν τα βακτήρια, και συνηθέστερα το E. coli και το Klebsiella pneumoniae, ανθεκτικά στα περισσότερα αντιβιοτικά β-λακτάμης και, μεταξύ άλλων, στις πενικιλίνες, τις κεφαλοσπορίνες και την αζτρεονάμη. Το βακτήριο E. coli του Πάολο διαπιστώθηκε ότι ήταν ευαίσθητο μόνο στην αμοξικιλλίνη/κλαβουλανικό οξύ, στην τριμεθοπρίμη-σουλφαμεθοξαζόλη, στη φωσφομυκίνη και στις καρβαπενέμες, μια κατηγορία αντιβιοτικών τελευταίας γραμμής, που αποτελούν την αγωγή η οποία επιλέγεται για βακτήρια που παράγουν ESBL.

Σημαντικά σημεία που πρέπει να επισημανθούν στην προκειμένη περίπτωση είναι ότι ο Πάολο εκδήλωσε μία λοίμωξη η οποία οφειλόταν σε ένα ιδιαίτερα ανθεκτικό βακτήριο E. coli επίκτητο της κοινότητας. Συγκεκριμένα, το βακτήριο E. coli του Πάολο ήταν ανθεκτικό στις φθοριοκινολόνες, μία κατηγορία αντιβιοτικών που μπορούν να ληφθούν και από το στόμα για τη θεραπεία των ουρολοιμώξεων, ακόμη και των πιο περίπλοκων.

Οι καρβαπενέμες, στις οποίες ήταν ευαίσθητο το βακτήριο E.coli του Πάολο, είναι τα αντιβιοτικά που επιλέγονται για ασθενείς με λοιμώξεις οι οποίες προκαλούνται από βακτήρια που παράγουν ESBL. Πέρα από τις καρβαπενέμες, οι οποίες χορηγούνται ενδοφλεβίως και απαιτούν παραμονή στο νοσοκομείο, ήταν ελάχιστα τα αντιβιοτικά που μπορούσε να πάρει για την αποτελεσματική καταπολέμηση της λοίμωξής του, και ακόμη λιγότερα αυτά που μπορούσε να πάρει από το στόμα.

Επιπλέον, ήταν αλλεργικός σε ένα από αυτά, την τριμεθοπρίμη-σουλφαμεθοξαζόλη. Το αντιβιοτικό που πήρε τελικά ο Πάολο ήταν η αμοξικιλλίνη/κλαβουλανικό οξύ, και η χορήγησή του έγινε από το στόμα. Το συγκεκριμένο αντιβιοτικό μπορεί να αποδειχθεί ευαίσθητο σε εργαστηριακό περιβάλλον, στην πραγματικότητα όμως δεν είναι αποτελεσματικό ενάντια στο ESBL στέλεχος του E. coli όταν χορηγείται ως θεραπευτική αγωγή σε ανθρώπους. Για αυτόν τον λόγο η κατάστασή του φάνηκε να βελτιώνεται όσο έπαιρνε την αμοξικιλλίνη/κλαβουλανικό οξύ, η λοίμωξη όμως δεν καταπολεμήθηκε και επανεμφανίστηκε ξαφνικά μετά το πέρας της εν λόγω θεραπευτικής αγωγής.

Είναι ανησυχητικό το γεγονός ότι τόσο ανθεκτικά βακτήρια διαδίδονται στην κοινότητα και προκαλούν λοιμώξεις σε άτομα που δεν έχουν έρθει σε επαφή με νοσοκομεία. Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα βακτήρια που παράγουν ESBL καταγράφονται ως η αιτία επίκτητων λοιμώξεων της κοινότητας, και πολύ συχνά λοιμώξεων του ουροποιητικού. Είναι σημαντικό να καταπολεμάται η λοίμωξη με το σωστό αντιβιοτικό, καθώς αυτοί οι τύποι ιδιαίτερα ανθεκτικών βακτηρίων μπορούν να επιδεινώσουν την ασθένεια και να έχουν άσχημη έκβαση. Σημαντικό μήνυμα προς τους ασθενείς είναι ότι για τη θεραπευτική αγωγή πρέπει να συνταγογραφείται το σωστό αντιβιοτικό. Ως εκ τούτου, πρέπει να επισκέπτονται κάποιον γιατρό και να κάνουν μικροβιολογικές αναλύσεις.